Asegmi d usileɣ: Tigejda n tmurt n laqvayel tamunant
Assegmi d ussileɣ n tmussni d llsas n usnerni n tmussni, n tmussni d tmussni. Ttwasbedden-d d iferdisen (leviers) igejdanen i lebni n uwanak (ddula) ijehden, iḥerzen, iɣermen, yettwasnernan yerna yettwasnernan. Iḍarren-a d igejdanen i uḍman n usnerni adamsan, n teɣdemt tanmettit, n unegmu amdan d ugraw, am wakken ara ḍemnen tanaya (souveraineté) n tmurt ara yeqqimen yerna ad idumen.
Nzrra tawaɣit ay d-yesnulfa unagraw (système) aɣurviz azayri, aydeg tella tdukli (idéologie) taɛṛabt-tineslemt ay d-yettawin ɣer deffir yerna d tin ay d-yesnekren axessar, Anavad (Anabaḍ (lḥukuma) aqvayli deg tmenɣiwt) la yessefray akk allalen ay izemren ad d-yesselhu tisuta n wass-a ed tin ay d-yetteddun seg uɣelluy-a.
Aɛewwel-nneɣ yevna ɣef ussefrek s tmussni ed ussway n wakk iverdan n talwit i lmend n uḍman n uzekka yelhan i weɣref-nneɣ.
Tamuɣli tasdawant yesɛan igarzen
Yiwet seg tmuɣliwin tigejdanin n Anavad nettat d axemmem ed usnulfu n unagraw n ussegmi ay d-yettwasbedden s tɣawla yerna d win ara d-yesdukklen akk medden yerna ad yettwasqedcem deg tmurt n Leqvayel ay yesɛan timunent ‘tanaya’ (souveraineté). S tmuɣli n yigensasen (systèmes) n ussegmi ay d-irewlen akk deg umaḍal, akken ay d-yettwasqerdec s uswir agraɣlan n PISA (Ahil n Uskazal Agraɣlan n Yinelmaden), amzun-a ad yettwasnerni s tɣawsiwin tidelsanin, timeslayin d tmagit n tmurt n Leqvayel.
Yiwet seg tmuɣliwin tigejdanin n Anavad nettat d axemmem ed usnulfu n unagraw n ussegmi ay d-yettwasbedden s tɣawla yerna d win ara d-yesdukklen akk medden yerna ad yettwasqedcem deg tmurt n Leqvayel ay yesɛan timunent ‘tanaya’ (souveraineté). S tmuɣli n yigensasen (systèmes) n ussegmi ay d-irewlen akk deg umaḍal, akken ay d-yettwasqerdec s uswir agraɣlan n PISA (Ahil n Uskazal Agraɣlan n Yinelmaden), amzun-a ad yettwasnerni s tɣawsiwin tidelsanin, timeslayin d tmagit n tmurt n Leqvayel.
Aheggi i uzekka s g ass-a
Anavad ixeddem s lqerv tura akken azekka, di tafrara n timunent n tmurt n Leqvayel, Anavad aqvayli ad yesɛu akk allalen d wallalen ilaqen i usbeddi n unagraw n usegmi n ufus. Asselmed-agi n tɣara ad d-yesmekti s:
- Asnerni, lxir, izerfan d lḥeṛma n ugrud.
- Aselmed s lsas n uqader gar-asen, s tmetti d usnerni.
- Asekcem n tmusni, n tmussni d wazalen ilaqen i uzekka igerrzen.
- Asekcem n tmusni d usnerni n usnulfu d usnulfu.
- Aseqdec n teknulujiyin timaynutin n ussegmi d ttawilat n uselmed imaynuten.
Anagraw-a ur yettqaval ara kan imudel irevḥen anda niḍen, wanag ad yesɛu daɣen iẓuran deg wazalen, deg yedles d tilawt n teqvaylit, am wakken ara d-yessuffeɣ lḥir seg ttawilat, tignatin d tɣawsiwin timaḍlanin igerrzen akk yerna ad tent-yesdukkel. Ad yili d akatar n ussegmi ay d-yettwaheyyan akken ad yesselhu lbaṭel ay d-yellan deg tallit yezrin, ad iqabel uguren n wass-a yernu ad d-yesmekti s wayen ay d-yetteddun.
Anavaḍ n yimenɣi a setan d uxemmem
Anavad nneɣ d Anavaḍ n yimenɣi s talwit, yewwi-d ɣef uslelli n leqvayel s tmussni, s yidles, s wakal, s tsertit d tdamsa. S tektiwin-nneɣ, s tmuɣliwin-nneɣ ed tmussni-nneɣ (intelligence) tamagnut, nettnaɣ mgal lvaṭel, mgal lqella n tneflit (développement) ed ussehres (colonisation) ay d-yeffren deffir yiwet n tchimera n tdukli taɣelnawt. Amennuɣ-agi mačči s leslaḥ, maca s leɛqel s levɣi ur nettveddil ara akken ad nevnu azekka yelhan i wegdud-nneɣ, aɣref aqvayli.
S dukkli, nezmer ad naweḍ ɣer tmuɣli-nneɣ: “Ad neddu deg tlelli, deg talwit, ad naweḍ ɣer tmussni.” Nesɛa tagnit akken ad nbeddel tudert n warrac iqbayliyen s ttawilat akken ad awḍen ɣer tzemmar-nsen s lekmal-nsent. Ilaq ad nɛiwen rrbeḥ-nsen akadimi, n wemdan ed uxeddim, yerna ad nebnu timetti ay d-yesbedden leqḍer, tilelli, talwit, taɣdemt, tmussni ed tmussni.
Tamurt n Leqvayel igerzen d ifararen
Levɣi-nneɣ yettkemmil nnig n usnefli n ussegmi afraray. D ayen yerzan lebni n tmetti anda tilelli, talwit, taɣdemt tanmettit, tamussni, lḥerma d usnerni n yal yiwen ad ilin deg wul n wakk tisertiyin. S usnerni n tmussni d usnulfu, nessnulfu-d tignatin i lmend n tmeddurt yelhan d usnerni yettwasdukklen.
Assegmi d avrid ɣer tlalit-agi. S yis-s ara d-tekker tmurt n Leqvayel gar yiɣerfan ifazen, ad teḍmen i yiɣermanen-is azekka anda yal yiwen ad yessiweḍ lebɣi-s yerna ad yettekki s lǧehd deg temɣer n uɣlan-nneɣ. Imal n teqvaylit yevda tura.
ⵝⴰⵏⴻⵎⵉⵔⵝ.
ⵃⴰⵎⵓ ⵏ ⴰⵝ ⴰⵄⵍⵉ